Οι Οργανώσεις πιέζουν τους Έλληνες αξιωματούχους, τα Κράτη Μέλη της ΕΕ για μεταφορές στην Ηπειρωτική Ελλάδα, και βελτιωμένες συνθήκες

(Αθήνα, 22 Νοεμβρίου 2017) – Η Ελληνική Κυβέρνηση, με την υποστήριξη των Κρατών Μελών της ΕΕ, οφείλει να αναλάβει δράση άμεσα ώστε να τεθεί ένα τέλος στη λεγόμενη «πολιτική περιορισμού», δήλωσαν σήμερα 20 οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και μη κυβερνητικές ανθρωπιστικές οργανώσεις. Η εν λόγω πολιτική εξαναγκάζει τους αιτούντες άσυλο που καταφτάνουν στα ελληνικά νησιά να παραμένουν σε συνωστισμένες, μη ασφαλείς εγκαταστάσεις, γεγονός που εγείρει επείγουσες ανησυχίες με τον χειμώνα προ των πυλών.

Οι συνθήκες στα ελληνικά νησιά συνέχισαν να επιδεινώνονται στο διάστημα αφότου 19 μη κυβερνητικές οργανώσεις απηύθυναν ανοιχτή επιστολή στον Έλληνα Πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, καλώντας τον να μεταφέρει τους αιτούντες άσυλο στην ηπειρωτική χώρα όπου υπάρχουν καλύτερες συνθήκες και περισσότερες διαθέσιμες υπηρεσίες.

“Εξακολουθεί να τίθεται θέμα ζωής και θανάτου”, επισήμανε η Jana Frey, διευθύντρια του International Rescue Committee στην Ελλάδα. «Δεν υπάρχει καμία απολύτως δικαιολογία για τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στα νησιά –χιλιάδες άνθρωποι στοιβαγμένοι σε συνωστισμένες και ανεπαρκείς, σε σημείο απελπισίας, εγκαταστάσεις. Δίνουμε μάχη με το χρόνο. Θα χαθούν –ξανά- ζωές αυτό το χειμώνα, αν δεν επιτραπεί στους ανθρώπους να μετακινηθούν, εκουσίως και με οργανωμένο τρόπο προς την ενδοχώρα».

Μέλη της ομάδας αιτήθηκαν πρόσφατα συνάντηση με τον Πρωθυπουργό προκειμένου να συζητήσουν για τις πλέον επείγουσες ανάγκες στα νησιά και να παράσχουν συστάσεις για την αντιμετώπιση της ολοένα επιδεινούμενης κατάστασης. Ωστόσο, το αίτημά τους παραμένει αναπάντητο.

Τον τελευταίο μήνα, η ελληνική κυβέρνηση μετέφερε 2.000 ανθρώπους από τη Σάμο και τη Λέσβο προς την ηπειρωτική χώρα εν είδει εκτάκτου μέτρου αποσυμφόρησης. Όταν η κυβέρνηση ανακοίνωσε την εν λόγω πρωτοβουλία τον περασμένο Οκτώβριο, τα νησιά αυτά είχαν ξεπεράσει κατά 5.000 άτομα τη χωρητικότητά τους. Ήταν προφανές, λοιπόν, ότι αυτό το μέτρο –αν και χρήσιμο- δεν θα επαρκούσε.

« Τίποτα δεν δικαιολογεί τoν εγκλωβισμό ανθρώπων σε αυτές τις άθλιες συνθήκες στα νησιά, για άλλον έναν χειμώνα», επισήμανε η Eva Cossé, ερευνήτρια για την Ελλάδα στη Human Rights Watch. «Η Ελλάδα και τα υπόλοιπα Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν να δράσουν επειγόντως εξαλείφοντας κάθε εμπόδιο που δεν επιτρέπει στους ανθρώπους να λάβουν τη φροντίδα και τη βοήθεια που χρειάζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα».

Έως τις 20 Νοεμβρίου 2017, τα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης (hotspots) στη Λέσβο, τη Σάμο και τη Χίο φιλοξενούσαν 7.000 άτομα πάνω από τη χωρητικότητά τους: 10.925 άτομα διαμένουν σε εγκαταστάσεις με χωρητικότητα μόλις 3.924 ατόμων. Χιλιάδες άνθρωποι, ανάμεσά τους γυναίκες μόνες, γυναίκες – αρχηγοί οικογενείας, και παιδιά πολύ μικρής ηλικίας, αναγκάζονται να ζουν σε καλοκαιρινά αντίσκηνα, ουσιαστικά να κοιμούνται στο χώμα, υπό επιδεινούμενες καιρικές συνθήκες. Πολλές γυναίκες αναγκάζονται να μοιράζονται το αντίσκηνό τους με ξένους άνδρες, διακινδυνεύοντας την ασφάλειά τους και τη στοιχειώδη ανάγκη για προσωπικό χώρο. Αυτός θα είναι ο δεύτερος χειμώνας από την έναρξη εφαρμογής της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας τον οποίο οι αιτούντες άσυλο θα υποχρεωθούν να περάσουν μέσα σε ακατάλληλες εγκαταστάσεις στα νησιά.

“Η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας καταδικάζει πρόσφυγες και μετανάστες σε έναν ακόμα χειμώνα εξαθλίωσης στα ελληνικά νησιά. Αντί να προσπαθούν να τηρήσουν τη Συμφωνία με κάθε κόστος, οι Ευρωπαϊκές χώρες και η Ελλάδα οφείλουν επειγόντως να συνεργαστούν με στόχο τη μετακίνηση των αιτούντων άσυλο από τα νησιά», δήλωσε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, διευθυντής της Διεθνούς Αμνηστίας στην Ελλάδα.

Αξιωματούχοι της ΕΕ και της Ελλάδας προβάλλουν τη Συμφωνία της ΕΕ-Τουρκίας ως δικαιολογία για την πολιτική περιορισμού. Ωστόσο, ο εξαναγκασμός των αιτούντων άσυλο να παραμένουν υπό συνθήκες που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους και είναι επιζήμιες για την ευημερία, την υγεία και την αξιοπρέπειά τους είναι αδικαιολόγητος, δήλωσαν οι οργανώσεις. Ως εκ τούτου, οι οργανώσεις απηύθυναν επίσης επιστολές στους πρεσβευτές των κρατών μελών της ΕΕ στην Ελλάδα, προτρέποντας τους να καλέσουν άμεσα την ελληνική Κυβέρνηση να καταργήσει την πολιτική περιορισμού.

Οι οργανώσεις καλούν τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να προστατεύσει τα ανθρώπινα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα νησιά θέτοντας τέλος στην πολιτική περιορισμού, μεταφέροντας άμεσα ανθρώπους σε βελτιωμένες συνθήκες στην ηπειρωτική χώρα, και αναλαμβάνοντας τη δέσμευση να διασφαλίσει ότι κανείς δεν θα εξαναγκαστεί να διανυκτερεύσει σε αντίσκηνο.

Καθώς η «πολιτική εγκλωβισμού» εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας, οι οργανώσεις τονίζουν την ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών-μελών της ΕΕ να αντιμετωπίσουν την κατάσταση στα ελληνικά νησιά και να ασκήσουν πίεση προς την Ελληνική Κυβέρνηση για την ανατροπή της πολιτικής περιορισμού. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να συνδράμουν την Ελληνική Κυβέρνηση στην προσπάθειά της να εξασφαλίσει την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια των αιτούντων άσυλο στο έδαφος της ΕΕ, μέσα και από την επέκταση ασφαλών συνθηκών διαμονής και πρόσβασης στις υπηρεσίες, στην ηπειρωτική χώρα.

«Στην προσπάθεια να λειτουργήσει η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, τα ελληνικά νησιά έχουν μετατραπεί σε χώρους επ’ αόριστον εγκλωβισμού των αιτούντων άσυλο, ανθρώπων που διακινδύνευσαν τη ζωή τους σε αναζήτηση ασφάλειας και μιας καλύτερης ζωής στην Ευρώπη», επισημαίνει ο Nicola Bay, αρχηγός αποστολής της Oxfam στην Ελλάδα. «Η ΕΕ και η Ελληνική Κυβέρνηση πρέπει να αρχίσουν να προτάσσουν τις ανθρώπινες ζωές έναντι των πολιτικών τους και να σέβονται τις δεσμεύσεις της Ευρώπης για τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Διαβάσετε την κοινή επιστολή στον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα ΕΔΩ

Human Rights Watch
International Rescue Committee
ActionAid
Advocates Abroad
AITΗMA
Διεθνής Αμνηστία
ΑΡΣΙΣ
CARE International
Κάριτας Ελλάς
Danish Refugee Council Greece
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων
Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι
Help Refugees
Jesuit Refugee Service
Lesbos Legal Center
OXFAM
Praksis
SolidarityNow
Terre des hommes

Groups Press Greek Officials, EU States for Mainland Transfers, Improved Conditions

(Athens, November 22, 2017) – The Greek government, with the support of EU member states, should act now to end Greece’s “containment policy,” 20 human rights and aid groups said today. The policy forces asylum seekers arriving on the Greek islands to remain in overcrowded, unsafe facilities, an urgent concern with winter approaching.

Conditions on the Greek islands have continued to deteriorate in the month since 19 nongovernmental groups wrote an open letter to Greek Prime Minister Alexis Tsipras, calling on him to move asylum seekers to the mainland, where better conditions and services are available.

“This remains a matter of life and death,” said Jana Frey, the International Rescue Committee’s country director in Greece. “There is absolutely no excuse for the conditions on the islands right now – thousands of people crammed into overcrowded and desperately under-resourced facilities. We are in a race against time. Lives will be lost – again – this winter – unless people are allowed to move, in an organised and voluntary fashion, to the mainland.”

Members of the group recently asked to meet with Tsipras to discuss the most urgent needs on the islands and provide recommendations for addressing this increasingly dire situation. They have received no response.

Over the past month, the Greek government has transferred 2,000 people from Samos and Lesbos to the mainland as a one-time emergency measure. When the government announced this initiative in October, these islands were already 5,000 people over capacity. It was clear then that this measure, while helpful, would not suffice.

“Nothing can justify trapping people in these terrible conditions on the islands for another winter,” said Eva Cosse, Greece researcher at Human Rights Watch. “Greece and other European Union member states should act urgently to remove the obstacles to people getting the care and assistance they need on the Greek mainland.”

As of November 20, 2017, the hotspots on Lesbos, Samos, and Chios are hosting 7,000 over capacity: 10,925 people are staying in facilities with a capacity of just 3,924. Thousands, including single women, female heads of households, and very young children, are being forced to live in summer tents, essentially sleeping on the ground, as the weather worsens. Some women are forced to share tents with unrelated men, putting their privacy and safety at risk. This will be the second winter asylum seekers have had to spend in unsuitable facilities on the islands since the EU-Turkey Deal went into effect.

“The EU-Turkey Deal is condemning refugees and migrants to a second winter in squalor on the Greek islands. Instead of trying to maintain the deal at all cost, European countries and Greece should urgently work together and move asylum seekers off the islands,” said Gabriel Sakellaridis, director of Amnesty International in Greece.

EU and Greek officials have cited the EU-Turkey Deal as a justification for the containment policy. However, forcing asylum seekers to remain in conditions that violate their rights and are harmful to their well-being, health, and dignity cannot be justified, the organisations said. As such, the groups have also written to EU member state ambassadors to Greece urging them to immediately call on the Greek government to suspend, the containment policy.

The groups urged Prime Minister Tsipras to protect the human rights of asylum seekers trapped on the islands by ending the containment policy, immediately transferring people to improved conditions on the mainland, and making a commitment to ensure that no one is forced to sleep in a tent.

Because the “containment policy” is being implemented in response to the EU-Turkey deal, the organizations highlighted the responsibility of the European Commission and the EU member states to address the situation on the Greek islands and to press the Greek government to reverse the policy. EU member states should support the Greek government’s efforts to ensure the safety and dignity of asylum seekers in EU territory, including by expanding safe accommodation and access to services on the mainland.

“In an effort to make the EU-Turkey deal work, the Greek islands have been transformed into places of indefinite confinement for asylum seekers who have risked their lives in search of safety and a better life in Europe,” said Nicola Bay, head of mission for Oxfam in Greece. “The EU and the Greek government need to start putting people’s lives ahead of politics and uphold Europe’s commitment to human rights.”

Read the joint letter to Prime Minister Alexis Tsipras

Human Rights Watch
International Rescue Committee
ActionAid
Advocates Abroad
AITIMA
Amnesty International
Arsis
CARE
Caritas Hellas
Danish Refugee Council Greece
Greek Council for Refugees
Greek Forum of Refugees
Greek Helsinki Monitor
Help Refugees
Jesuit Refugee Service
Lesbos Legal Center
OXFAM
Praksis
SolidarityNow
Terre des hommes