Η πολιτική αβεβαιότητα σημάδεψε το τρίτο έτος της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Το Μάιο, ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ για το εξωτερικό χρέος και τα ανθρώπινα δικαιώματα προειδοποίησε ότι οι συνθήκες διάσωσης υπονομεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το ξαφνικό κλείσιμο του εθνικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα, τον Ιούνιο, δημιούγησε ένα ανησυχητικό κλίμα γύρω από την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, και οδήγησε σε κυβερνητικό ανασχηματισμό.

Παρά το γεγονός ότι τον Ιανουάριο δημιουργήθηκε ειδική αστυνομική μονάδα ενάντια στο ρατσισμό και διενεργήθησαν κάποιες συλλήψεις, συνεχίστηκαν οι επιθέσεις κατά των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο, με ένα δίκτυο ΜΚΟ να καταγράφει 104 παρόμοια περιστατικά μέχρι το τέλος Αυγούστου, ενώ οι επιθέσεις ενάντια στα ΛΟΑΤ άτομα φάνηκε να αυξάνονται.

Ο Συνήγορος του Πολίτη προειδοποίησε τον Σεπτέμβριο ότι η ρατσιστική βία και η ατιμωρησία για τους δράστες δυναμιτίζουν την κοινωνική συνοχή και το κράτος δικαίου. Τον Νοέμβριο, η κυβέρνηση κατέθεσε νομοσχέδιο για την επιβολή κυρώσεων σε οποιασδήποτε μορφής ομιλία που παρότρυνε το μίσος και τη βία, αποτυγχάνοντας όμως να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που υπήρχαν στην υπάρχουσα νομοθεσία αναφορικά με τη ρατσιστική βία. Δύο άνθρωποι καταδικάστηκαν για ρατσιστικά εγκλήματα, τα οποία και αυξάνονταν με γεωμετρική πρόοδο το Νοέμβριο, και αυτή ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε ο νόμος του 2008.

Το θανατηφόρο μαχαίρωμα ενός αντι-φασίστα ακτιβιστή στην Αθήνα το Σεπτέμβριο από ένα υποτιθέμενο μέλος της Χρυσής Αυγής προκάλεσε καταστολή του κόμματος και τη σύλληψη του προέδρου του, με πέντε βουλευτές να αντιμετωπίζουν την κατηγορία της διαχείρισης μιας εγκληματικής οργάνωσης. Μια εσωτερική έρευνα της αστυνομίας τον Οκτώβριο ανακάλυψε ότι 10 Έλληνες αστυνομικοί συνδέονται με τη Χρυσή Αυγή.

Τον Νοέμβριο, δύο μέλη της Χρυσής Αυγής δολοφονήθηκαν έξω από τοπική οργάνωση της εν λόγω παράταξης, και ένα τρίτο άτομο τραυματίστηκε σοβαρά. Μέχρι τη στιγμή της σύνταξης του άρθρου, δεν εχει διεξαχθεί καμία σύλληψη.

Τον Απρίλιο, τρεις Έλληνες επιστάτες συνελήφθησαν μετά τους πυροβολισμούς εναντίον 100 έως 200 εργατών συγκομιδής φράουλας από το Μπαγκλαντές, οι οποίοι απαίτησαν του μισθούς τους. Στους 35 τραυματίες χορηγήθηκαν βίζες ανθρωπιστικού χαρακτήρα, ενώ οι επιστάτες και ο ιδιοκτήτης της φάρμας παραμένουν προφυλακισθέντες, μέχρι τη στιγμή της σύνταξης αυτού του άρθρου.

Τον Ιούλιο, το Κοινό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το HIV/AIDS, εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες αναφορικά με την επαναφορά εκ μέρους της κυβέρνησης ενός κανονισμού υγείας που χρησιμοποιήθηκε κατά το παρελθόν για να δικαιολογηθεί η κράτηση και η αναγκαστική εξέταση για το HIV ιερόδουλων. Ένας άλλος νόμος που επιτρέπει στην αστυνομία να έχει υπό κράτηση αλλοδαπούς, βασισμένος σε υπερβολικά ευρείς λόγους δημόσιας υγείας ήταν ακόμα σε ισχύ.

Τον Οκτώβριο, το ΕΔΑΔ έκρινε ότι η εκ μέρους του Ελληνικού Ανώτατου Δικαστηρίου αποτυχία να καταδικάσει την απόλυση ενός υπαλλήλου από μια διωτική εταιρεία, επειδή ήταν φορέας του ιού HIV, συνιστούσε παραβίαση του δικαιώματος στην προστασία από τις διακρίσεις, σε συνδυασμό με το δικαίωμά του στην ιδιωτικότητα.

Η αυξημένη ασφάλεια κατά μήκος των χερσαίων συνόρων με την Τουρκία «επαναδρομολόγησε» ροές παράτυπων μεταναστών και αιτούντων άσυλο, συμπεριλαμβανομένων των Συρίων, προς τα νησιά του Αιγαίου. Οι θαλάσσεις μεταφορές στιγματίστηκαν από τουλάχιστον δέκα θανάτους. Η Ύπατη Αρμοστεία εξέφρασε την ανησυχία της για τους ισχυρισμούς της επαναπροώθησης στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων που εγκαταλείπουν τη Συρία.

Η Ομάδα Εργασίας του ΟΗΕ για την Αυθαίρετη Κράτηση, ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ Crépeau, και Επίτροπος του ΣτΕ Muižnieks επέκριναν την κατάχρηση εξουσιας στο σταμάτημα και την αυθαίρετη κράτηση των παράτυπων μεταναστών κατά τη διάρκεια της αέναης αστυνομικής επιχείρησης Ξένιος Ζευς, ενώ υπογράμμισαν τις ακατάλληλες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες και οι αιτούντες άσυλο που βρίσκονται σε συστηματικά παρατεταμένη κράτηση. Το ΕΔΑΔ καταδίκασε την Ελλάδα για απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση σε κέντρο κράτησης μεταναστών σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις. Οι κρατούμενοι εξεγέρθηκαν τον Αύγουστο στο κέντρο κράτησης της Αμυγδαλέζας.

Η νέα υπηρεσία ασύλου άρχισε να εξετάζει αιτήσεις στην Αθήνα τον Ιούνιο, αλλά η πρόσβαση στο άσυλο στην υπόλοιπη χώρα, και δη υπό κράτηση, εξακολουθεί να είναι δύσκολη. Τα στοιχεία που δημοσίευσαν το 2013 δείχνουν ότι η Ελλάδα είχε το χαμηλότερο ποσοστό πρωτοβάθμιας προστασίας στην Ε.Ε. (0,9% για το 2012).

Το Μάιο, το ΕΔΑΔ για τρίτη φορά από το 2008 αποφάσισε, ότι ο σχολικός διαχωρισμός των μαθητών Ρομά στην Ελλάδα αποτελεί διάκριση. Ο Επίτροπος του ΣτΕ Muižnieks εξέφρασε την ανησυχία του για τις συνεχιζόμενες αναφορές γύρω από περιπτώσεις κακομεταχείρισης των Ρομά από τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου. Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2013, η ελληνική αστυνομία πραγματοποίησε 1.131 επιχειρήσεις σε καταυλισμούς Ρομά σε όλη τη χώρα, αυξάνοντας τις ανησυχίες σχετικά με τον εθνοτικό χαρακτηρισμό.

Τον Μάρτιο, η Επιτροπή του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών (CEDAW) εξέφρασε την ανησυχία της για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών στην Ελλάδα, επισημαίνοντας την έλλειψη στατιστικών στοιχείων, ενώ παράλληλα προέτρεψε τις αρχές να διασφαλίσουν ότι τα θύματα έχουν πρόσβαση σε άμεσα ένδικα μέσα και μέσα προστασίας, και ότι οι δράστες θα πρέπει να διώκονται και να τιμωρούνται.

Δείτε την πρωτότυπη έκθεση στα αγγλικά ΕΔΩ

Political uncertainty marked Greece’s third year of economic crisis. In May, the UN independent expert on foreign debt and human rights warned that bailout conditions undermine human rights. The sudden closure of the national public broadcaster in June raised media freedom concerns, and resulted in a government reshuffle.

Despite the creation in January of anti-racism police units and some arrests, attacks on migrants and asylum seekers continued, with an NGO network recording 104 incidents by the end of August. Anti-LGBT attacks appeared to increase. The Greek ombudsman warned in September that racist violence and impunity for the perpetrators undermine social cohesion and rule of law. In November, the government tabled a bill to sanction hate speech and incitement to violence, failing to address problems in existing legislation and practice with respect to racist violence. Two people were convicted of racially aggravated crimes in November, the first known time the 2008 statute has been applied.

The fatal stabbing of an anti-fascist activist in Athens in September by an alleged member of Golden Dawn sparked a crackdown on the party and the arrest of the party leader and five parliamentarians on charges of managing a criminal organization. An internal police investigation found in October that 10 Greek police officers were linked to Golden Dawn.

In November, two Golden Dawn members were murdered outside a party’s branch in Athens, and a third man was seriously injured. At time of writing, no arrests had been made.

In April, three Greek foremen were arrested after shooting at 100 to 200 Bangladeshi strawberry pickers demanding unpaid wages. The 35 injured were granted humanitarian visas while the foremen and the farm’s owner were in pretrial detention at time of writing.

In July, the Joint United Nations Programme on HIV/AIDS expressed concern after the government reintroduced a health regulation used in the past to justify detention and forced HIV testing of alleged sex workers. A separate law allowing police to detain foreigners based on overly broad public health grounds was still in force.

In October, the ECtHR held that the failure by the Greek Supreme Court to condemn a private company’s dismissal of an employee, because he was HIV-positive, amounted to a violation of his right to protection from discrimination taken together with his right to a private life.

Increased security along the land border with Turkey rerouted flows of irregular migrants and asylum seekers, including Syrians, to Aegean Sea islands. Sea crossings were marked by at least ten deaths. UNHCR expressed concern over allegations of pushbacks to Turkey, including of people fleeing Syria.

The UN Working Group on Arbitrary Detention, the UN special rapporteur Crépeau, and CoE Commissioner Muižnieks criticized abusive stops and arbitrary detention during an ongoing police operation Xenios Zeus against irregular migrants, and noted substandard conditions of migrants and asylum seekers in often systematic and prolonged detention. The ECtHR condemned Greece over inhuman and degrading treatment in immigration detention in three separate cases. Detainees rioted at the Amgydaleza facility in August.

The new asylum service began processing applications in Athens in June, but access to asylum in the rest of the country, and in detention, remains difficult. Data published in 2013 show Greece had the lowest protection rate at first instance in the EU (0.9 percent in 2012).

In May, the ECtHR ruled for the third time since 2008 that school segregation of Roma pupils in Greece amounted to discrimination. CoE Commissioner Muižnieks expressed concern over persistent reports of ill-treatment of Roma by law enforcement agencies. In the first nine months of 2013, Greek police conducted 1,131 operations in Roma camps throughout the country, raising concerns about ethnic profiling.

In March, the UN Committee on the Elimination of Discrimination against Women (CEDAW) expressed concern over Greece’s response to violence against women noting the lack of statistical data, and urged authorities to ensure that victims have access to immediate means of redress and protection, and that perpetrators are prosecuted and punished.

Download the REPORT